Er worden nog steeds veel traditionele telefonie installaties vervangen door zogenaamde Voice over IP (VoIP) installaties. VoIP houdt niet meer in dan het afhandelen van spraak binnen dezelfde netwerk infrastructuur als data.

4 veel gestelde vragen

Hieronder staan 4 vragen die ons vaak worden gesteld als wij bij een klant in gesprek zijn:

  1. Gaat er geen data verloren in het netwerk door toevoeging van spraak?
  2. Wordt het netwerk niet traag?
  3. Wat moet er in het netwerk gebeuren voor goede implementatie van VoIP ?
  4. Kan de operationele ICT organisatie de veranderingen in het netwerk nog goed beheren?

Hieronder leggen we een aantal technische aspecten over spraak en data op een niet al te technische wijze uit. Op deze wijze willen we graag enige kennis over dragen aan de geïnteresseerden.

  1. Gaat er data verloren?

Het antwoord hierop is eenvoudig. Nee, er gaat geen data verloren. Het niet verliezen van data komt eenvoudig door het feit dat de data transport mechanismen in het netwerk zich zeer goed aanpassen op de condities in het netwerk. Dit is een automatisch mechanisme als onderdeel van Internet Protocollen (IP). Dit mechanisme heet TCP (Transport Control Protocol). TCP zorgt er voor dat data die in het netwerk onverhoopt verloren is gegaan opnieuw wordt verstuurd (her-transmissie). Dit is mogelijk doordat na het versturen van data, de data door de zender wordt vastgehouden. Als de ontvanger aangeeft dat data niet goed is ontvangen dan krijgt de zender het verzoek de data nog een keer te sturen. Pas als de ontvanger heeft aangegeven dat de data goed is overgekomen gooit de zender de data weg. Dit gebeurt echter niet voor spraak. Spraak is ook data, maar werkt met een ander protocol. Dit protocol heet UDP (Universal Datagram Protocol). UDP verstuurd de data en bewaart deze niet. Dit is ook niet zinvol omdat spraak die later wordt verstuurd dan eerder uitgestuurde spraak, niet meer verstaanbaar is voor de ontvanger. Het gesprek zou niet meer in chronologische volgorde bij de ontvanger aankomen. Hiervoor is het netwerk op een specifieke wijze geconfigureerd.

  1. Wordt het netwerk niet traag?

Het netwerk blijft even snel of traag als dat het was. Het is wel zo dat naarmate meer data wordt verstuurd er veel minder ruimte is voor andere zenders om data te versturen. Dit wordt door hetzelfde protocol TCP op intelligente wijze afgehandeld. Wordt het drukker op het netwerk dan zal TCP de data minder snel versturen, en andersom bij meer ruimte op het netwerk zal TCP de data sneller gaan versturen. Het netwerk wordt voor de gebruiker dan trager of sneller. Dit wordt dus door het TCP mechanisme geregeld, met als doel botsingen van data met als gevolg her-transmissies op het netwerk te voorkomen. Immers het opnieuw versturen van data is minder efficiënt dan even te wachten om in één keer dat data goed te versturen.

Nu is nog niet beantwoord waarom het netwerk eventueel trager of sneller wordt.

Ja, het netwerk wordt trager indien er geen rekening gehouden wordt met het toevoegen van spraak. Echter in de meeste huidige netwerken worden enorme hoeveelheden data getransporteerd, en zoveel, dat toevoeging van spraak in de praktijk nauwelijks impact heeft. Neemt niet weg dat dit vooraf door specialisten goed moet worden nagegaan. Daarnaast is er nog een ander fenomeen, spraak mag niet worden vertraagd. Zodra spraak in de vorm van data aanwezig is, moet het onmiddellijk worden verstuurd. Een vertragend en versnellend mechanisme als TCP is hiervoor onbruikbaar. Voor het transport van spraak gebruiken derhalve geen TCP maar het UDP transport protocol.

  1. Wat moet er in het netwerk gebeuren?

Er zijn twee belangrijke zaken die in netwerken moeten worden geregeld zodra spraak en data binnen hetzelfde netwerk getransporteerd gaan worden. Deze zijn:

  • Een spraak pakket moet kunnen worden onderscheiden van een data pakket.
  • Spraak pakketten moet zoveel mogelijk binnen het LAN en WAN virtueel worden gescheiden.

Spraakpakketten onderscheiden van data pakketten

Bovenstaande wordt gerealiseerd door instellingen in de zendende en ontvangende apparatuur in de gehele transport keten. Het spraak versturende apparaat, bijvoorbeeld een telefoon geeft een code mee op basis waarvan het spraak pakket met voorrang wordt getransporteerd in het LAN maar ook in het WAN. Hiermee is het spraakpakket onderscheiden van het datapakket. Voor het LAN heet deze code CoS (Class of Service). Hoe hoger de CoS waarde, des te hoger de transport prioriteit in het LAN. Komt het spraak pakket bij de router in het WAN aan, dan zal de router in het spraakpakket een zogenaamde ToS (Type of Service) waarde aan het pakket toevoegen. Deze ToS waarde is afgeleid van de CoS waarde. De ToS waarde bepaald de snelheid van afhandelen in alle componenten van het WAN. Met de ToS waarde wordt de snelheid van afhandelen in het WAN geregeld. Nu is er voor gezorgd dat zowel in het LAN als WAN spraakpakketten met voorrang worden behandeld ten opzichte van data pakketten en her transmissie overbodig geworden.

Spraak- en data pakketten virtueel gescheiden

Om spraak en data zoveel mogelijk te scheiden worden spraak en data in aparte virtuele netwerk componenten geconfigureerd. Dit betekent dat we spreken over fysiek hetzelfde netwerk , maar logisch van elkaar gescheiden. Dit wordt gedaan in de vorm van V LAN’s (Virtual Local Area Networks) en VPN’s (Virtual Private Networks). V LAN’s voor spraak worden dan gekoppeld aan een VPN voor spraak. V LAN’s worden geconfigureerd binnen de LAN infrastructuur en VPN’s binnen de WAN infrastructuur. Door het verkeer logisch van elkaar te scheiden is er minder kans op conflicten en is de veiligheid van de data en spraak beter gegarandeerd.

  1. Beheer door de ICT organisatie?

In feite is VoIP een bijzondere data toepassing met andere eigenschappen en eisen waaraan de ICT infrastructuur moet voldoen. Zo ook voor de beheer organisatie. Het kan niet worden ontkend dat het beheer van gecombineerde spraak data netwerken meer kennis vereist dan uitsluitend data netwerken. Vooral in de startfase van integratie is het van belang dat netwerk designers en operationeel beheerders goed op de hoogte zijn van eisen en specifieke configuraties aangaande gecombineerde spraak data netwerken. Ook bij uitbreidingen en andere significante veranderingen in het netwerk moet rekening worden gehouden met de wijze waarop spraak in het netwerk is ingebed. Ook voor operationeel beheer doeleinden, met name ook voor de 2e lijn, is kennis van de spraak toepassing van belang omdat er sprake is van afwijkend configuraties die noodzakelijk zijn voor het goede functioneren.

About the author